DIS/MPS: de onzinnige diagnose I
Ken Thornberg beweert MPS/DIS en SRA slachtoffers te kunnen "vrijbidden" van hun kwaal.
Veel (vooral) christelijke psychotherapeuten en psychologen zijn nauw betrokken bij de MPS/DIS en SRA diagnostiek en haar behandeling.
Hoe komt het dat deze wetenschappelijk praktisch geheel achterhaalde theorie in bepaalde christelijke kringen nog steeds zoveel invloed heeft en slachtoffers maakt?
Een recent berichtje op een MPS/DIS messageboard:
Lieve Allemaal,
Wij zijn hier allemaal erg in paniek.
Onze voortand is afgebroken, maar we durven echt niet naar een tandarts!
Nu komen alle herinneringen van de 'tandarts' uit de cult weer omhoog, nu is er nog meer angst en paniek.
Heeft iemand van jullie tips of advies??????
We zijn echt wanhopig, zo erg dat we niet meer weten hoe we nu verder moeten! HELP ! ! !
Het messageboard en de bijbehorende website zijn opgezet door Carla, psychologe van de Fragile Wing Christelijke Praktijk voor Psychologische Hulpverlening.
Naar haar zeggen is het doel van haar site:
"het taboe te doorbreken dat helaas nog steeds bestaat rondom ritueel misbruik."
Want in haar werk als psychologe komt Carla veel ritueel misbruikten tegen, zegt ze.
Carla is gespecialiseerd in DIS (De dissociatieve identiteitsstoornis), eerder bekend als MPD/MPS: Multiple Personality Disorder.
Deze "theorie" komt er kort gezegd op neer dat kinderen, door zeer traumatische ervaringen in hun vroege jeugd, een persoonlijkheidsstoornis ontwikkelen, waardoor er een of meerdere deelpersoonlijkheden (alters) ontstaan.
De slachtoffers zijn zich (door verdringing) niet bewust van het trauma en evenmin van de deelpersoonlijkheden. Speciale therapeutische technieken zouden beiden naar boven brengen.
Voorstanders van deze benadering beroepen zich op de definitie van DIS in de DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) . Men lijkt daarmee te willen zeggen: het staat in de DSM-IV dus het is waar.
Zie bijvoorbeeld de tekst over DIS op Fragile Wing.
Toch is dit wel erg kort door de bocht: de DSM is een compromis en over de bezwaren en kanttekeningen in ditzelfde handboek wordt niet gerept.
Wat zegt de DSM-IV bijvoorbeeld nog meer?
- There has been considerable controversy concerning amnesia related to reported physical or sexual abuse, particularly when abuse is alleged to have occurred during early childhood. (page 480)
- There are no tests or set of procedures that invariably distinguish Dissociative Amnesia from Malingering... (page 480)
- There is currently no method for establishing with certainty the accuracy of such retrieved memories in the absence of corroborative evidence. (page 481) (bron:)
En dit schrijft de speciaal ingestelde commissie van de Gezondheidsraad (2004) in haar advies aan Hogervorst over hervonden herinneringen:
"Een herinnering, ook als hij als authentiek beleefd wordt, kan echter niet gelden als maatschappelijk of juridisch feit. Juridische waarheidsvinding is geen taak van de behandelend therapeut en een behandelaar dient zich zowel op wetenschappelijke gronden als om redenen van beroepsethiek te onthouden van uitspraken over de feitelijke betrouwbaarheid van een verklaring van een patiënt." (bron)
Een rapport van The Royal College of Psychiatrists (GB) werd vanwege haar explosieve inhoud in eerste instantie niet gepubliceerd, The Guardian wist er in 1998 de hand op te leggen: (bron)
- These "dangerous and powerful tools for persuasion" have created hundreds of false allegations of sexual abuse against parents. This has destroyed many families and has undermined the credibility of genuine survivors of child sexual abuse. Recovered memory clients are more likely to be suicidal and engage in self-mutilation.
- Psychiatrists are urged to search through their notes and to contact patients who had recovered memories and had believed them to be accurate accounts of real events
- People do not repress memories of abuse; their main problem is that they cannot forget. "Despite widespread clinical and popular belief that memories can be 'blocked out' by the mind, no empirical evidence exists to support either repression or dissociation...No evidence exists for the repression and recovery of verified, severely traumatic events..."
- False memories of abuse are often dated to infancy - often much earlier than genuine memories of abuse are remembered
- "The very inability to recall abuse is taken as a sign that abuse has occurred but is being 'denied' through the process of repression. The therapist and patient embark together upon the process of recovering hidden memories."
- Psychiatrists are criticized for using checklists as a means for assessing the likelihood of a patient having been sexually abused. Often, these checklists are so general that they would indicated that most of the population were survivors of abuse.
- Drugs during therapy "produce material which is often a product of fantasy."
- Hypnosis "increases the confidence with which the memory is held, while reducing its reliability."
- Age regression results in accounts "at times so fantastic that they are beyond belief, and there is no evidence of [its] efficacy."
- Dream interpretations "usually reflect the training and personal convictions of the therapist."
Samengevat: De DSM-IV opstellers zijn uiterst terughoudend: het is onzeker of geheugenverlies als gevolg van misbruik op jonge leeftijd überhaupt bestaat, er is geen procedure om "echte" verdrongen herinneringen te onderscheiden van "onechte" en tot slot: er is geen methode bekend om met zekerheid de accuraatheid van hervonden herinneringen te bepalen, omdat elk ondersteunend bewijs ontbreekt.
Ook uit het rapport "Omstreden herinneringen" van de gezondheidsraad blijkt de twijfel over de betrouwbaarheid: naar de rechter stappen louter en alleen op basis van "hervonden herinneringen" is er niet meer bij, daarvoor zijn de "hervonden herinneringen" te onbetrouwbaar.
Het Britse Koninklijk College van Psychiaters veegt de vloer aan met de de hele benadering. Gevaarlijk, onbetrouwbaar en onwaar, zo stellen ze.
Het cruciale verschil met werkelijke (kinder) misbruikzaken is dat normalerwijs een kind/slachtoffer wel degelijk een afschuwelijke herinnering aan het misbruik heeft. Sterker nog: traumatische gebeurtenissen leiden tot intrusies (de herinneringen duiken te pas en te onpas in de gedachten op).
Dit staat in volledig contrast met de gang van zaken bij een "hervonden herinnering" therapie:
Een vrouw gaat naar een therapeut omdat ze psychische problemen heeft, zoals depressie of eetstoornissen. De psychotherapeut(e) vermoedt dat deze het gevolg zijn van seksueel misbruik in de kindertijd, en zegt dat ook.
Als de patiënte beweert dat ze zich niets van dien aard herinnert, krijgt ze te horen dat ze haar herinneringen aan het misbruik verdrongen heeft. Vervolgens helpt de therapeut(e) de patiënte om zich de vermeende gebeurtenissen te herinneren, met suggestieve technieken zoals hypnose, geleide verbeelding of visualisatie, droominterpretatie, het lezen van populaire literatuur over het onderwerp, groepstherapie, het wegnemen van twijfels bij de cliënt, enz.
Alles wat de patiënte zegt, wordt door de therapeut geïnterpreteerd in het licht van de vooropgestelde hypothese - het vermeende seksuele misbruik. Als de patiënte zich bijvoorbeeld herinnert dat haar ouders haar stimuleerden om hard te werken op school, heeft de therapeut daar een passende verklaring voor: Je ouders voelden zich schuldig. Als je goed presteerde op school, hadden ze tenminste de indruk dat het misbruik geen negatieve gevolgen had.
Zodra de patiënte haar herinneringen aan het misbruik teruggevonden heeft, begint de nachtmerrie ook voor haar omgeving. Ze beschuldigt haar vader of beide ouders (of andere personen) en verbreekt tenslotte alle contact met hen en alle familieleden die haar niet willen geloven. Vaak doet ze ook aangifte bij de politie. (bron: Skepp)
Opvallend is dat de aanklachten die resulteren uit zo'n therapie vaak zeer bizar van aard zijn, illustratief is die van Yolanda B. uit Epe:
"Yolanda's boek (Yolanda & Snoijink, 1994) is weinig meer dan een aaneenschakeling van gruwelverhalen. Ze beschrijft hoe ze dagelijks op de meest afgrijselijke manieren werd mishandeld en misbruikt. Zo stopte men soms een elektriciteitsdraad in haar vagina en zette vervolgens de stroom aan tot zij het bewustzijn verloor. Op deze wijze werd ook een van haar vijftien illegale abortussen opgewekt. In andere gevallen werd daarvoor onder meer een hete kachelpook gebruikt of werd ze achter een auto aan gesleept. Van de tien kinderen die levend ter wereld kwamen, werden er zes op beestachtige wijze vermoord. Haar laatste kind werd gevild en ze werd gedwongen een stukje babyvlees op te eten." (bron: Scepter)
Feit is echter:
- onderzoek naar 12.000 claims van ritueel misbruik in de VS leverde geen enkele geloofwaardige claim op (Goodman, 1994)
- onderzoek van het Britse ministerie van gezondheid (1994) kon in geen enkel van de 84 onderzochte zaken ondersteunend bewijs vinden. (Jean la Fontaine)
Er zijn goede redenen om aan te nemen dat het hele MPS/DIS concept een vorm van pseudowetenschap betreft:
- De gekoesterde theorie ( DIS ontstaat door jeugdtrauma) is NIET op bewijs gebaseerd (evidence based), maar op een persoonlijke overtuiging (belief based)
- De theorie is in tegenspraak met de algemeen aanvaarde bevindingen uit geheugenonderzoek
- De aanklachten die volgen uit de hervonden herinnering therapie zijn nooit door feiten gestaafd
De bizarre verhalen die volgen uit een "hervonden herinneringen" therapie, vertonen trouwens opmerkelijke overeenkomst met de ervaringen van hen die ontvoerd (en misbruikt) zijn door buitenaardse wezens of wie 'therapeutisch' regressie naar een 'eerder' leven doormaakte.
Dat is geen wonder, dezelfde methoden worden gebruikt: droominterpretatie, hypnose, geleide fantasie, schrijfopdrachten en "overlevenden"-zelfhulpgroepen.
De persoonlijke overtuigingen van de therapeut lijken te bepalen in welke richting de oplossing wordt gezocht.
Uit dat oogpunt gezien is de hulpzoeker bij een MPS/Dis therapeut wel het slechtst af: het maakt nogal wat uit of de 'daders' in het heelal (of een eerder leven) gezocht moeten worden, danwel in de direkte sociale omgeving.
In dat laatste geval zijn de consequenties voor de betrokkene en haar/zijn familie rampzalig met vaak onherstelbare gevolgen.
Voor een aantal actuele voorbeelden van de destructieve effecten van deze therapie verwijs ik naar het messageboard en het gedenkboek voor ritueel geslachte kinderen op de site van Fragile Wing.
Wordt vervolgd

Beste Jan, Ik ben de Carla aan wie je in je stuk refereert. Hoewel ik verder niet van plan ben me in de discussie te mengen, aangezien dat voor mijn gevoel nooit recht doet aan slachtoffers van welke vorm van misbruik dan ook, zou ik het erg op prijs stellen als je bij de verkondiging van je mening niet over de rug van mensen in nood zou willen gaan. Ik vind het behoorlijk respectloos dat je een noodkreet van iemand zomaar van het message board plukt en gebruikt om je mening kracht bij te zetten. Ik wil je dan ook verzoeken die noodkreet uit je stuk te verwijderen, gewoon uit respect voor degene die het schreef. En verder zou ik het ook op prijs stellen als je het message board en het gedenkboek niet zou willen gebruiken om je mening kracht bij te zetten. Daar staan persoonlijke dingen van mensen in pijn en nood (een misvatting hierbij is dat hun schrijven een destructief effect zou zijn van therapie). Kortom, nogal respectloos om dat te gebruiken in een stuk als wat je hierboven schreef. Groet, Carla