Help ons, schreef Johan Tetteroo over het beroep wat z'n vader heeft ingediend bij het Gerechtshof te 's Gravenhage. Theo Tetteroo zit al ruim 6 jaar hoogst waarschijnlijk onschuldig vast, eerst in een gevangenis en nu al jaren in een TBS kliniek. (Daarover meer HIER).

Wat wil nu het geval: de advocaat-generaal (zo noemt men de aanklager bij het gerechtshof) in dit beroep is mr. M.T. Renckens. Mevrouw Renckens kwam eerder in het nieuws vanwege de beschuldiging dat ze als advocaat-generaal in de Schiedammer parkmoord ontlastend bewijsmateriaal had achtergehouden voor de rechter en de verdediging.

Een aantal citaten ontleend aan Tegenwicht.org:

"Mr. M.T. Renckens is de topvrouw van het OM die in opspraak is geraakt, omdat zij bewijs in de Schiedammer Parkmoord zou hebben achtergehouden. Onderzoek van HP/De Tijd leert dat Renckens vaker betrokken is geweest bij uitglijders van het Openbaar Ministerie. 'Haar manipulatie met bewijsmateriaal vond ik gruwelijk.'

 

Over de "Balpenmoord"

"Een deskundige sprak van een 'lachwekkend onwaarschijnlijk scenario'. De officier van justitie die de rechters toch wist te overtuigen, was niemand anders dan Mariëtte Renckens."

Ficq over Renckens:
"Er was geen enkele distantie," zegt Benedicte Ficq, advocaat in Amsterdam. "Ze was erg gebeten, erg fanatiek. We dachten: dit kan gewoon niet. Dat ze nu een rol speelt in de Schiedammer Parkmoord verbaast me niets."

Raymakers herinnert zich uit de Balpenzaak nog een kwestie waarin Renckens volgens hem echt in de fout ging. "Ze misleidde de rechter."

"Dat was heel ernstig," zegt Raymakers. "Het OM had hier de waarheid welbewust geweld aangedaan."

"Na de vrijspraak in hoger beroep spraken tal van rechtsgeleerden hun verontwaardiging uit over het optreden van het Openbaar Ministerie in de hele zaak. Toen al kreeg het OM het verwijt niet uit te zijn geweest op waarheidsvinding en halsstarrig vast te houden aan een eenmaal ingeslagen koers. Onder anderen strafrechtdeskundige dr. F. Nijboer concludeerde dat het OM zich steeds partijdiger opstelde en verzuimde ontlastend materiaal aan de rechter voor te leggen."

De Schiedammer Parkmoord
"De overeenkomsten tussen het optreden van Renckens in de Balpenzaak en haar rol in de Schiedammer Parkmoord zijn opvallend. Volgens de veelbesproken uitzending van het televisieprogramma Netwerk vorige week heeft de topvrouw van het OM in de Schiedammer Parkmoord een misleidende verklaring afgelegd en ontlastend bewijs achtergehouden."

Cruciaal in de Schiedammer Parkmoord is dat het OM onvolledig verslag heeft gedaan van het DNA-onderzoek op de plaats van de moord. Renckens ontkende zelfs expliciet dat er relevante DNA-sporen waren aangetroffen op de veter waarmee het slachtoffer Nienke Kleis in Schiedam was gewurgd.

"Gelukkig voor Mariëtte Renckens heeft ze ook medestanders. Een van hen is de advocaat Theo Hiddema"

Zaak belager Bianca Balkenende
Tegenover het rooskleurige oordeel van Hiddema staan echter ook de ervaringen van twee andere advocaten, die minder positieve herinneringen bewaren aan hun ontmoetingen met de belangrijke vertegenwoordigster van het OM.

De eerste van hen is Jeroen Soeteman, advocaat van Korvinus Abeln Advocaten. Hij stond begin dit jaar tegenover Renckens in een opvallende zaak: die van de verwarde man die met een mes op zak op zoek was gegaan naar Bianca Balkenende, de echtgenote van premier Jan Peter Balkenende.

"Mij viel toen op dat Renckens haar ogen te veel gesloten hield voor de waarheid; ze plaatste haar eigen mening boven die van de deskundigen," zegt Soeteman.

In deze zaak had het Pieter Baan Centrum aan het gerechtshof laten weten dat de verdachte, zo vertelt Soeteman, absoluut niet de intentie had mevrouw Balkenende iets aan te doen.

De Sollasi moord
Een heel andere zaak waarin Renckens een hoofdrol speelt, is die van de zogenaamde Sollasi-moord. Ook In deze zaak zou de openbaaraanklaagster zich hebben laten leiden door scoringsdrift en tunnelvisie.

De Sollasi-zaak draait om de moord in december 1996 op de Duitse vrouw Renate Lang. Zij werd dood aangetroffen op Park Sollasi in Noordwijkerhout. Het onderzoeksteam dat onder leiding stond van Renckens, meende al snel in de klusjesman, Ulricht Helberg de dader te hebben gevonden. Het OM deed er ook alles aan om Helberg veroordeeld te krijgen, maar zonder succes. Zowel de rechtbank als het gerechtshof sprak de klusjesman vrij. De Sollasi-moord is tot op de dag van vandaag onopgelost gebleven.

Hilde Bos-Hagens uit Lisse was de advocaat van Helberg en zij kan zich nog steeds kwaad maken over het optreden van het OM in de Sollasi.zaak.

"Mevrouw Renckens hield ontlastende informatie achter. [...] "

"De advocate (noot JP: Bos-Hagens) raakte er steeds meer van overtuigd dat Renckens uit was op een veroordeling van haar cliënt, en niet op de waarheid. Dat bleek onder meer toen twee medewerkers van een snackbar verklaringen aflegden die in hoge mate ontlastend waren voor Helberg.

Bron van al deze citaten: Tegenwicht.

Niet vervolgd
Op 13 december 2006 werd bekend dat de aanklagers in de Schiedammer Parkmoord, waaronder mr Renckens NIET worden vervolgd. De advocaten van Cees B., de mrs. Taekema en Spong overwegen hoger beroep.

Het Nederlands Juridisch Dagblad (15-12-06):
"Hans Crombag meent dat de aanklaagsters wel vervolgd hadden moeten worden. En evenals deze befaamde rechtspsycholoog vindt ook rechtswetenschapper Peter van Koppen in de Volkskrant van gisteren het betreurenswaardig 'dat niemand van het OM zegt dat het niet deugt wat deze dames hebben gedaan. Ze hebben cruciale informatie verzwegen. Eén van hen heeft gelogen. Dit is een slecht signaal naar buiten'. Aldus een andere gerenommeerde rechtspsycholoog tegenover de ochtendkrant" (bron)

Dr. Harrie Timmerman (persoonlijke conversatie):
"Schandalig dat mensen zoals mevrouw Renckens in functie blijven, gezien de schade die ze anderen hebben berokkend"

Ik moet eerlijk zeggen dat ik daar toch wel wat van ben geschrokken. Zeker als je bedenkt dat waarheidsvinding in het onderzoek voorop hoort te staan. Dit verwijt treft overigens niet alleen mevrouw Renckens, het is een kritiek die door vele deskundigen over het Openbaar Ministerie wordt geuit. De drift tot scoren is zo groot dat de waarheidsvinding er onder lijdt.
Maar mevrouw Renckens wordt wel opmerkelijk vaak bekritiseerd vanwege haar opstelling.
Het kan onmogelijk 'toeval' zijn, dat iedere keer hetzelfde verwijt aan haar wordt gemaakt:
mr. Renckens misleidt, ze houdt ontlastende bewijzen achter.
Dat is pure pech voor Theo Tetteroo, als je het mij vraagt.
Heeft mevrouw Renckens nog niet genoeg slachtoffers gemaakt?

Gaat de geschiedenis zich herhalen? Ik ben er vast van overtuigd dat Theo Tetteroo ten onrechte veroordeeld is voor seksueel misbruik, maar ik vrees dat het OM de enorme fouten in het onderzoek (zoals hieronder door dr. Timmerman beschreven) niet wil toegeven en zich ingraaft.

Het rapport Timmerman
Een korte samenvatting van de kritiek op het onderzoek naar Theo Tetteroo, zoals geuit door criminoloog dr. Harrie Timmerman (die als klokkenluider in de Schiedammer Parkmoord prompt daarna z'n baan bij de regiopolitie Groningen verloor!):

Dr. Timmerman:
"Ik kan geen ander oordeel over dit onderzoek vellen dan dat het nergens op lijkt. Men is begonnen met een valse aangifte. Men heeft een slecht onderzoek verricht en men heeft valse bekentenissen verkregen. Erger kun je het niet voorstellen. Het gevolg hiervan is dat de rechtbank heeft geoordeeld op basis van feiten die niet op hun waarheidsgehalte zijn onderzocht en voornamelijk afkomstig zijn van een aangifte die als vals dient te worden bestempeld. Bovendien heeft de politie tijdens het verhoor de verdachten niet op een correcte wijze verhoord, namelijk door hen onder druk te zetten, valse beloftes te doen en voor te liegen. Het is vrijwel onmogelijk dat een rechtbank op basis hiervan een juist oordeel heeft kunnen vellen."

Een (gedeeltelijke) opsomming van onderzoeks-blunders zoals door dr Timmerman vastgesteld:

• De woning van de grootouders, waar Jessica en Johan woonden, werd niet in kaart gebracht.
• De tante en de zwager van Theo, die goed op de hoogte waren van de gezinssituatie, werden niet gehoord.
• De aanklacht tegen opa trok Jessica in, maar dat tastte haar geloofwaardigheid in de andere aanklachten kennelijk niet aan.
• Jessica beweerde dat Johan haar twee keer per week misbruikte en dat hij altijd condooms gebruikte. Hij was tien jaar toen het volgens Jessica begon, maar er werd niet gevraagd en ook niet onderzocht waar het kind die condooms vandaan haalde. 
• Er werd niet onderzocht hoe het komt dat Jessica nooit zwanger is geworden. 
• In het dossier ontbreken ondersteunende verklaringen voor de beweringen van Jessica. 
• Het meisje trok zich in alle verhoren terug als er kritische vragen werden gesteld over de manier waarop zij werd misbruikt.
• Johan werd tijdens een verhoor meegedeeld dat zijn vader de incest had bekend, terwijl Theo toen nog niet was gehoord.

bron: Ron Couwenhoven, (de Telegraaf)

En wat natuurlijk zeer opmerkelijk is: Jessica, die naar schatting tussen de 1000 en 2000 maal misbruikt zou moeten zijn door vader, opa en broer, bleek nog maagd, hoewel ze 3 dagen voor het gynaecologisch onderzoek nog 'intiem contact' gehad zou hebben.

Desondanks werd Theo Tetteroo veroordeeld en zit hij nu al 6 jaar vast.

Theo en ‘opa’ Tetteroo hebben nu een aanklacht tegen Johan en Jessica en ingediend wegens het doen van een valse aangifte, maar naar wat ik begrepen heb is advocaat-generaal Renckens van mening dat het gerechtelijk vooronderzoek geen bewijs van het doen van een valse aangifte heeft opgeleverd.
Kan dit betekenen dat een herzieningsverzoek bij de Hoge Raad daardoor voor Theo Tetteroo onmogelijk wordt? Er zijn dan immers geen nieuwe feiten aan het licht gekomen.

Het gerechtelijk vooronderzoek
Het gerechtelijk onderzoek waaraan hier gerefereerd wordt, concentreert zich op twee punten:

• heeft Johan onder dwang een verklaring afgelegd?
• onderzoek naar het mogelijk intact zijn van het maagdenvlies van Jessica

Verklaring onder dwang?
Volgens Rien de Jong, oom van Johan en Jessica, zijn zowel Theo als de kinderen Tetteroo zwaar onder druk gezet om een bekentenis af te leggen.

Rien de Jong in de Telegraaf (datum onbekend):
"„Jessica en Johan zijn indertijd zwaar onder druk gezet door de politie. Zij werden al zeer jong door hun moeder zo op straat gezet. De moeder verloor de ouderlijke macht, die bij Theo terechtkwam. Jessica was een meisje dat graag mocht fantaseren. Haar hele aanklacht tegen haar vader, grootvader en ook haar broer komt frappant overeen met de echt gebeurde ervaringen van een meisje met wie zij veel omging. Zij heeft er op school over gesproken en zo is de bal aan het rollen gegaan. Ze werd uiteindelijk met een smoes over een gestolen fiets naar het politiebureau gelokt en daar heeft men toen de hele aangifte als het ware 'uit haar gehaald'.
Voor ons staat het vast dat zij tot haar leugens is aangezet door haar moeder, die op wraak op de familie uit was."

en

"Volgens De Jong is de politie nooit bezig geweest met de waarheidsvinding, maar uitsluitend met het rondmaken van de aanklacht. Hij zegt: „Theo heeft onder zware druk en met de belofte dat hij naar huis mocht als hij maar toegaf, uiteindelijk zo'n bekentenis afgelegd. Op grond daarvan is hij veroordeeld. Met zijn zoon Johan gebeurde hetzelfde, maar zijn vader ging niet door de knieën."

Betreft het hier een uit de hand gelopen wraakpoging van de moeder? Wie zal het zeggen. Maar ik heb begrepen dat de moeder nooit is verhoord door de politie. En valse beschuldigingen komen vaker voor, vraag maar aan fathers4justice.

"Je kunt iedereen alles laten bekennen, misschien met uitzondering van James Bond.''
(Peter van Koppen) 

Dat blijkt niet eens zo moeilijk:
Van Koppen:
,,Zo'n man zit 23 uur per dag in zijn eentje op cel. Hij mag met niemand praten, geen tv, niks lezen. En dan komen er twee vriendelijke verbalisanten die even met je willen praten. Zo iemand gaat door de knieën, of hij het nu gedaan heeft of niet. In de verhoorkamer zelf hoef je daar niet zoveel aan bij te dragen.''

Hans Crombag:
,,Het verhoor hoeft niet per se hardhandig gedaan te worden. De omstandigheden, de isolatie zijn vaak al genoeg. Of het gaat met het zachte lijntje, zo van 'we snappen het best dat je het gedaan hebt, wij vinden het ook heel beroerd'. De verdachte mag uithuilen op de schouder van de politieman die de facto zijn vijand is.'' (bron)

Het beste voorbeeld is natuurlijk Cees B. Hij bekende de moord op Nienke Kleiss maar bleek achteraf onschuldig. Ik hoop dat mr. Renckens dit in haar oren knoopt.
Houdt het OM wel voldoende rekening met de mogelijkheid dat de verklaringen tijdens het onderzoek zijn afgedwongen?
Mij blijkt daar niets van.

Intact maagdenvlies?
Het Om komt met de verklaring van twee gynaecologen:

"In het algemeen zegt het wel of niet intact zijn van het hymen niets over de vraag of er gemeenschap of seksuele handelingen hebben plaatsgehad"
en
"Een gaaf hymen hoeft i.t.t. een beschadigd hymen niet te betekenen dat er geen seksueel misbruik heeft plaatsgevonden, het sluit het absoluut niet uit"

Opmerkelijk is wat er NIET gezegd wordt. De eerste gynaecologe spreekt over "In het algemeen", voorbijgaand aan dit specifieke geval waarin sprake is van intiem contact met een geschatte frequentie van tussen de duizend en tweeduizend keer. Daarnaast wordt het brede begrip 'seksuele handelingen' toegevoegd in een en dezelfde zin. Het hebben van twee oren sluit (bij wijze van spreken) ook niet uit dat gemeenschap óf seksuele handelingen hebben plaatsgehad.

De tweede gynaecologe is m.i. nóg voorzichtiger: het is een waarheid als een koe dat een gaaf hymen niet betekent dat er geen seksueel misbruik heeft plaatsgevonden. De term seksueel misbruik is tenslotte veel ruimer dan het begrip penetratie, waarvan Jessica beweert veelvuldig het slachtoffer te zijn geweest.
Taalkundig slaat de samenvatting trouwens ook nergens op: het "i.t.t. een beschadigd hymen" suggereert dat een beschadigd hymen seksueel misbruik uitsluit.
Maar ach, hoe zorgvuldig zijn ze bij het Openbaar Ministerie?  Mr. M.T. Renckens presteert het tot tweemaal toe om de naam van Johan Tetteroo verkeerd te spellen. In een brief aan het gerechtshof noemt deze 'topvrouw' van het O.M. Johan consequent "Joan".
  

Het Om concludeert:
"De kern van het argument van klagers is gelegen in de stelling dat een 'intact hymen' betekent dat er géén seksueel misbruik kan hebben plaatsgevonden. De stelling vindt geen steun in de verklaringen van beide gynaecologen..."

Ondiplomatiek gezegd lijkt me dit gewoon 'gelul' van het Openbaar Ministerie. Kern van het argument van de klagers lijkt me dat  uitspraken van Jessica bewezen niet op waarheid berusten.

Laat ik eens dezelfde logica als het OM gebruiken:
Dat mevrouw Renckens advocaat-generaal bij het gerechtshof is, betekent NIET dat ze in haar vrije tijd geen lid van een satanische sekte zou kunnen zijn.

Kan een maagdenvlies weer 'aangroeien'?
Dat lijkt inderdaad mogelijk:
"For the past 15 years, a great body of medical literature has arisen to show that the hymenal tissue undergoes self-repair, with no evidence of trauma." (bron: de schrijfster refereert trouwens naar slechts één onderzoek!)

Maar binnen drie dagen? Dat lijkt me sterk. Dan is het inderdaad een medisch wonder, lijkt me zo.

Wat blijft er dan nog over? Niks volgens mij. Buiten de verklaring van Jessica (die de beschuldigingen richting haar opa introk en ook nog eens maagd blijkt) is er geen enkel ondersteunend bewijs gevonden voor haar beschuldigingen. Behalve dan de onder druk afgelegde verklaringen van Johan en Theo Tetteroo.

Nogmaals dr. Harrie Timmerman:
Ook in de eerdere rechtszaak tegen Theo Tetteroo werd door het OM informatie achtergehouden stelt hij. Zo is er in het dossier niets te vinden over de huiszoekingen die plaatsgehad hebben. Ontlastende bewijzen (men vond blijkbaar niets belastends, zoals bijvoorbeeld condooms) werden buiten het dossier gehouden. Dat betekent dat zowel de rechter als de verdediging hiervan geen kennis konden nemen.

En wat te denken van de verklaring van de gynaecologe van het Dijkzigt ziekenhuis, opgemaakt drie dagen na het vermeende laatste intieme contact? Die werd vervangen door een ongedateerde verklaring van een politiearts. In die laatste verklaring stond wél dat het maagdenvlies intact was, maar is de tijd-relatie met het seksueel contact dat drie dagen eerder zou hebben plaatsgehad weg.
De originele verklaring zou volgens mij zondermeer ontlastend voor Theo Tetteroo zijn geweest.

Mr. Renckens heb ik maar niet om commentaar gevraagd.
 Een journalist die niet bij naam genoemd wil worden, werd naar aanleiding van een schriftelijk verzoek tot een interview met Mr. Renckens 's morgens om zes uur van z'n bed gelicht en dertig uur vastgezet.
Wat had hij misdaan?
In het schriftelijke verzoek had hij (naar eigen zeggen op plagerige manier) wat persoonlijke informatie over mevrouw Renckens verwerkt.
Informatie die hij gewoon van internet had geplukt.
Mevrouw Renckens was van mening dat hij "strafbare naspeuringen had gedaan naar haar persoonlijke gegevens."

De journalist:
" Op 16 januari 2007 behandelt de Raadkamer van de Rechtbank Den Haag mijn verzoek om een schadevergoeding van € 1000 voor de 30 uur die ik in de politiecel heb moeten doorbrengen. Ik zal de opbrengst schenken aan Amnesty International ( 50% ) en Freevoice ( 50% ), een organisatie die opkomt voor de pers in derde wereld landen." (persoonlijke correspondentie).

(JP) Ach, mevrouw Renckens, m'n koffertje staat al klaar hoor!

Slotwoord
Theo Tetteroo heeft geen eerlijk proces gehad, dat staat voor mij vast. Theo, alsook z'n kinderen én z'n vader, zijn volgens mij het slachtoffer geworden van een rechtelijke dwaling.
Er is zoveel aan te merken op het uitgevoerde onderzoek dat ik het onbegrijpelijk vind dat het Openbaar Ministerie de mening blijft toegedaan dat van verdere vervolging van Johan en Jessica wordt afgezien.
Uit wat ik zo gelezen heb: onder druk zetten, valse beloftes doen, voorliegen: hoe dúrft het OM dan nog met droge ogen te beweren dat Jessica en Johan geen valse aangiften kunnen hebben gedaan?
En ik kan het de kinderen (of Theo) niet eens verwijten: zoals rechtspsycholoog Peter van Koppen al schreef: "je kan iedereen alles laten bekennen, met uitzondering van James Bond misschien."

Uit niets is me gebleken dat voor het OM oprechte waarheidsvinding voorop stond. Het lijkt mij dat mr. M.T. Renckens op het punt staat ALWEER een grote inschattingsfout te maken, door te bewerkstelligen dat een onschuldige in TBS blijft.

Met dank aan Johan Tetteroo voor geleverde informatie.

(laatste aanpassing: 14-01-07, 19:24)